بانک مرکزی نباید خود منبع و منشاء بروز مشکل در اقتصاد باشد. رابرت لوکاس***اصطلاح اقتصاد سیاسی هم از اقتصاد سیاسی اولیه و هم از آنچه علم اقتصاد رایج به معنای نئوکلاسیکی آن دانسته می‌شود، متفاوت است. کلارک*** کشاورزان، تولیدکنندگان و تجار عوامل اصلی پیشرفت اقتصادی هستند. این تجارت آزاد با آزادی مالکیت و رقابت است که کشاورزان، تولیدکنندگان و تجار را وا می دارد تا بازارها را گسترش دهند. آدام اسمیت

      

iranelect

کد خبر: ۷۸۲۷
تاریخ انتشار: ۵۵ : ۱۲ - ۱۹ شهريور ۱۳۹۶
نایب رئیس انجمن صادرکنندگان نمونه در گفت‌وگو با اقتصاد سیاسی:
بسته‌‌بندی نامناسب، فقدان زیرساخت‌های اولیه مانند کمبود کانتیرهای یخچال‌دار و همینطور بالا بودن هزینه کالای تمام شده در ایران در مقایسه با دیگر کشورهای همسایه سبب شده تا کشورهایی مانند عراق و افغانستان به دنبال جایگزین بهترین برای ایران در بخش واردات کالا باشند.

شبکه اقتصاد سیاسی- فریبا رحمانی: اول تاجیکستان حالا هم عراق و افغانستان. بازارهایی که روزی مقصد نخست کالاهای غیرنفتی ایرانی بودند، یکی یکی در حال از دست رفتن هستند. آمارها می‌گوید صادرات کشورمان به عراق با افت حداقل 350 میلیون دلاری در دو سال اخیر مواجه بوده است. درباره تاجیکستان هم حداقل در یک سال اخیر تقریبا صادراتی به این کشور نداشتیم. افغانستان هم با وجود اشتراک‌های فرهنگی و سیاسی اما، واردات از ایران را کاهش داده است. اشرف غنی، رئیس‌جمهور افغانستان گفته بود «برخی تجار اقدام به صادرات کالاهای بی‌کیفیت به بازار افغانستان کرده‌اند که این موضوع بازار این کشور را خراب کرده و از طرفی وجود مافیا و فساد اداری در دو طرف مرز مانع رشد تجارت قانونی و همکاری‌های اقتصادی بین دو کشور شده است.» این در شرایطی است که پای صحبت صادرکنندگان که بنشینی همگی از دولت گلایه دارند بدون آنکه خود را در کاهش صادرات سهیم بدانند. اما علی شریعتی مقدم نایب رئیس انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر ایران به شبکه اقتصاد سیاسی می‌گوید «اینطور نیست که ما به ضعف‌های خودمان آگاه نباشیم. اتفاقا بخشی از کاهش صادرات غیر نفتی و صادرات به کشورهایی مانند عراق و تاجیکستان هم به عملکرد خود ما به عنوان بخش خصوصی بازمی‌گردد.» او در این گفت‌وگو از نقش و برنامه انجمن صادرکنندگان برای افزایش صادرات غیر نفتی صحبت کرده است.

آمارهای گمرک و وزارت صنعت،‌ معدن و تجارت شرایط خوبی از صادرات غیر نفتی کشور را نشان نمی‌دهد. علاوه بر این حتی میزان صادرات به بازارهای قدیمی و همسایه هم کاهش زیادی داشته است. دلیل این رخداد چیست؟

اقتصاد ما و همینطور منطقه ما سیاست زده است. یک بخش از این سیاست‌زدگی در خود کشور ما دیده می‌شود که البته هم اکنون در حال خارج شدن از پوست اقتصاد سیاسی خارج هستیم و به سمت اقتصاد مزیتی حرکت می‌کنیم که شاید فرصت‌های جدید برای صادرات غیر نفتی به وجود بیاید. اما در بخش منطقه‌ای کشورهای عربی و سیستم بانکی دو عامل مهم در کاهش صادرات است. با این حال مشکلات صادرکنندگان ایرانی در سطح بین‌المللی و کشورهایی که اقتصاد پیشرفته دارند خیلی کمتر است.

بیشتر صادرکنندگان تقریبا اظهارات مشابه شما را مطرح می‌کنند. اما صبحتی از مسائل داخلی میان خود صادرکنندگان نمی‌کنند و تلویحا دولت را مقصر می‌دانند. اصلا انجمن صادرکنندگان نمونه و برتر ایران چه برنامه‌ای برای از دست ندادن بازارهای هدف و همینطور افزایش صادرات غیر نفتی دارد؟

ببنید! اینطور نیست که ما به ضعف‌های خودمان آگاه نباشیم. اتفاقا بخشی از کاهش صادرات غیر نفتی و صادرات به کشورهایی مانند عراق و تاجیکستان هم به عملکرد خود ما به عنوان بخش خصوصی بازمیگردد. مثلا صادرکنندگان ضعف و کاستی‌هایی در مهفوم شناخت بازار، بحث کیفیت بسته‌بندی و البته بحث بهای تمام شده کالا دارند. اما درباره قیمت تمام شده کالا، در شرکت‌هایی که کار اصولی و صنعتی انجام می‌دهند این موضوع نمود بیشتری پیدا می‌کند. فقدان ثبات نرخ ارز، افزایش هزینه از جمله تورم و بالا بودن هزینه‌های مالی در کشور ما سبب شده تا قیمت تمام شده به شدت بالا باشد و این موضوع با دیگر کشورها قابل رقابت نیست. بازار و مصرف‌کننده هم تعارف ندارد و حق انتخاب دارد. یعنی اگر هزینه مالی در کشور ما 18 درصد است؛ این میزان در ترکیه دو درصد است یا در کشورهای اروپایی کمتر از این. قاعدتا آنان در بازار مزیت پیدا می‌کنند. علاوه بر این مسائل، زیر ساخت‌های ما در مجموع هنوز مشکلات زیادی دارد. ما به زیر ساخت قوی از هر جهت نیاز داریم بخشی از این زیرساخت‌ها مربوط به لجستیک به معنای حمل و نقل کالا است. عمده محصولات صادراتی ما شامل کشاورزی و صنایع غذایی است. تعداد زیادی از صادرکنندگان نمونه هم در این بخش هستند. این احتیاج به زیرساخت کانتیرهای یخچال‌دار و مجهز دارد؛ اما متاسفانه در مقاطعی بوده به دلیل کمبود واگن صادراتمان متوقف شده است. در روند یک فعالیت تجاری هرجا که خللی به وجود بیاد کشور دیگری جایگزین می‌شود و بازگشتن به آن بازار بسیار مشکل است.

شرایط صادرات در بخش‌های صنعتی چگونه است؟ اصلا در این بخش صادرات قابل توجهی انجام می‌شود؟

در بخش صنعت آنجایی که با شرکت‌های خارجی جوینت ونچر کردیم قاعدتا موفق‌تر هستیم و حرکت‌هایی در این زمینه در صنعت خودرو که می‌توانند زمینه‌های جدیدی را برای کالاهای صنعتی ایران باز کنند مهم است. ولی در بخش‌هایی که بخواهیم نگاه فناورانه به صنعت داشته باشیم مشکلات زیاد است. بخش عمده‌ای از صادرات ما در بخش غیر کشاورزی، محصولات مواد خام هستند مثل فولاد و محصولات پتروشیمی در مواردی بوده که پتروشیمی‌ها به زیر دست‌های صادراتی خود تخفیف دادند. اگر راهکارهای اینچنین را پیش‌بینی کنیم و مواد خام را با تخفیف و یا شرایط ویژه در اختیار صنایع پایین دستی قرار دهیم که فرایند روی آن انجام شود و محصول از کشور صادر شود به نظر من می‌تواند یک گام مهم برای آن باشد که ارزش افزوده و تولید و اشتغال را تقویت کنیم، چرا که کالای عمده و خام فروختن هم خوب نیست.

در حال حاضر بزرگترین کشورهای واردکننده کالاهای ایرانی کدامند؟

بازارهای مختلف مثل امارات که اصلی‌ترین مقصد صادراتی است و پس از آن عراق افغانستان قرار دارند.

وزارت امور خارجه در دولت دوازدهم قرار است معاونت اقتصادی را در این وزارتخانه احیا کند. درباره این موضوع آیا صحبت و یا مذاکره‌ای با انجمن صادرکنندگان شده است؟

انجمن جوان است و باید خود را در مسیر همکاری‌ها با دولت اثبات کند. به نظر می‌رسد اعتقاد و این تصمیم در بخش سیاست خارجی وزارت بیش از پیش فعال شده و می‌تواند فرصت خوبی برای نمایندگانی که دارای شناخت کافی نسبت به محصولات هستند باشد اما هنوز صحبتی از سوی وزارت امور خارجه با بخش خصوصی درباره معاونت اقتصادی نشده است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدید ها
آخرین اخبار
دیگر رسانه ها
آرشیو