بانک مرکزی نباید خود منبع و منشاء بروز مشکل در اقتصاد باشد. رابرت لوکاس***اصطلاح اقتصاد سیاسی هم از اقتصاد سیاسی اولیه و هم از آنچه علم اقتصاد رایج به معنای نئوکلاسیکی آن دانسته می‌شود، متفاوت است. کلارک*** کشاورزان، تولیدکنندگان و تجار عوامل اصلی پیشرفت اقتصادی هستند. این تجارت آزاد با آزادی مالکیت و رقابت است که کشاورزان، تولیدکنندگان و تجار را وا می دارد تا بازارها را گسترش دهند. آدام اسمیت

      

iranelect

کد خبر: ۶۴۴۲
تاریخ انتشار: ۳۳ : ۱۴ - ۱۷ مرداد ۱۳۹۶

 بهمن احمدی امویی :ترکیبی از پیش زمینه های اعتقادی ، تاریخی و ضعف و خلا قانونی زمینه های شکل گیری بی نظمی در نظام پولی و بانکی ایران را فراهم آورده و هم اکنون آن را زمین گیر کرده است.

تمرکز بخش عمده ای از حاکمیت بر اهمیت نقش صندوق های قرض الحسنه و  تقابل آن با نظام بانکداری رسمی کشور و انتقاداتی که به عملکرد آن نظام وجود داشت، موجب گرایش به بانکداری اسلامی و تصویب قوانینی برای اجرایی کردن آن شد که این موضوع بخش عمده پیش زمیینه های اعتقادی  شکل گیری وضعیت  موجود نظام بانکی کشور است.

در کنار این اعتقاد ،شرایطی پیش آمد تا درگیری های سیاسی و اختلاف نظر بین جریان ها و گروه های موجود در جمهوری اسلامی، به زمین اقتصاد نیز کشیده شود و تمام عرصه های اقتصاد ایران را در بر بگیرد. اتاق بازرگانی، بخش خصوصی و دولتی و قرار گرفتن نظام بانکداری اسلامی و صندوق های قرض الحسنه در برابر ساختار سنتی پولی و بانکی کشور ،از این منازعه سیاسی در امان نماند و همچنان هم ادامه دارد.

راه اندازی صندوق های قرض الحسنه در نظام پولی و بانکی کشور به نیمه دوم دهه 40 خورشیدی برمی گردد که تعدادی از مذهبیون و روحانیون برای نظم بخشی و حمایت از جریان های مذهبی و به تاسی از تجربه هایی که اخوان المسلمین در مصر، ترکیه و پاکستان داشتند ، راه اندازی شد.تجربه ای که با پیروزی زود هنگام انقلاب ناقص رها شد و نه نیروهای لازم را برای اجرایی کردن آنها ایجاد کرد و نه سابقه قابل قبولی از خود ارائه داد که بتوان در فردادی پیروزی انقلاب آن را به عنوان الگویی به تمام کشور تسری داد.با این همه فاین الگو، با حمایت نیروهای انقلابی و پشتوانه سیاسی آنها برای نقش آفرینی در نظام بانکی و پولی کشور آزادی عمل لازم را به دست آورد .این صندوق ها با سیاست گذاری سازمان اقتصاد اسلامی و نفوذ سیاسی دست اندرکاران آنها که دسترسی بسیار زیادی به افراد رده اول نظام داشتند،در عرصه های مختلفی وارد عمل شد و حتی در جاهایی با خواست دولت اقدام به واردات گسترده آرد، برنج، روغن و دیگر مایحتاج مصرفی مردم کرد و با استفاده از نفوذی که در ساختار سنتی بازار ایران داشتند، تقریبا در تمام نقاط کشور حضور فعال داشتند.حضور و عملکردی که مورد موافقت و خواست دولت دهه 60 نبود.

تغییر مدام قوانین و مقررات مربوط به نظام پولی و بانکی کشور که از همان فردای پیروزی انقلاب با ملی شدن بانک ها و موسسات مالی همراه بود تا همین امروز که نزدیک به 38 سال از انقلاب می گذرد همواره ادامه داشته است.این تغییرات به همراه سیاسی کاری شدید در ساختار و مدیریت نظام بانکی که در ادامه همان اختلاف نظرهای رایج بین جریان های سیاسی درون جمهوری اسلامی بود ، به ضعبف شدن و سیاسی شدن بانک مرکزی انجامید.

در سایه این مسائل و سردر گمی های نظام پولی و از دل و تجربه ناقص صندوق های قرض الحسنه و بانکداری اسلامی ، شرکت های مضاربه ای ، موسسه ها مالی اعتباری و تعاونی های اعتباری قارچ گونه و با حمایت جریان های سیاسی مختلف ایجاد شدند و بانک مرکزی را به چالش کشاندند.هر چند بخش اندکی از صندوق های قرض الحسنه از مسیر واقعی و اولیه خود خارج شدند ، اما همین بخش اندک تبدیل به الگو و روش غالب برای موسسه های اعتباری و پولی شد.چالشی که در دولت احمدی نژاد به اوج خود رسید و با سو گیری آن به سمت این موسسه ها در برابر ساختار نظام بانکی و پولی رسمی کشور عملا آن را دچار بحران، ناتوانی و حتی ورشکستگی کرد.بحرانی که اگر تا دیروز در شهرستانها رخ می نمود ،حالا دیگر پایتخت را هم در خود فرو برده است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
دیگر رسانه ها
آرشیو