بانک مرکزی نباید خود منبع و منشاء بروز مشکل در اقتصاد باشد. رابرت لوکاس***اصطلاح اقتصاد سیاسی هم از اقتصاد سیاسی اولیه و هم از آنچه علم اقتصاد رایج به معنای نئوکلاسیکی آن دانسته می‌شود، متفاوت است. کلارک*** کشاورزان، تولیدکنندگان و تجار عوامل اصلی پیشرفت اقتصادی هستند. این تجارت آزاد با آزادی مالکیت و رقابت است که کشاورزان، تولیدکنندگان و تجار را وا می دارد تا بازارها را گسترش دهند. آدام اسمیت

      

iranelect

کد خبر: ۵۸۶۰
تاریخ انتشار: ۱۶ : ۱۱ - ۰۷ مرداد ۱۳۹۶
چگونه چشم بادامی‌ها بازار ایران را تسخیر کردند؟
زمزمه‌های ورود خودروهای چینی به سال‌های 82-83 باز می‌گردد آنجایی که شریعتمداری وزیر وقت بازرگانی از توان ورود خودورهای ارزان 4 تا 6 میلیونی چینی خبر داد اما موضع‌گیری سخت جهانگیری وزیر صنایع و معادن وقت در حمایت از تولید داخلی و اختلاف شدید آنها با پادر‌میانی رییس‌جمهوری طرح ورود خودروهای چینی مسکوت ماند.

شبکه اقتصاد سیاسی مریم سلطان‌زاده: زمزمه‌های ورود خودروهای چینی به سال‌های 82-83 باز می‌گردد آنجایی که شریعتمداری وزیر وقت بازرگانی از توان ورود خودورهای ارزان 4 تا 6 میلیونی چینی خبر داد اما موضع‌گیری سخت جهانگیری وزیر صنایع و معادن وقت در حمایت از تولید داخلی و اختلاف شدید آنها با پادر‌میانی رییس‌جمهوری طرح ورود خودروهای چینی مسکوت ماند. بار دیگر موضوع ورود خودروهای چینی در واپسین ماه‌های مدیریت منوچهر منطقی در ایران‌خودرو، بر سر زبان‌ها افتاد. در آن دوره شرکت خودروسازی پژو در اوج قدرت، در حال گسترش بازار خود در ایران بود به‌طوری‌که در سال 1387 مدیرعامل پژو با سفر به ایران برای برگزاری جشن بیستمین سالگرد همکاری، مهر تاییدی بر تداوم همکاری ایران و فرانسه زد. در چنین شرایطی صحبت از ورود تازه واردهای چینی به بازار خودروی ایران بیشتر به شوخی شباهت داشت. در آن زمان شاید کمتر مدیری می‌توانست به وضوح از ورود خودروهای چینی سخن به میان آورد. سال 1387 و1388 خودروهای چینی به تدریج وارد کشور شدند و حضور خود را با MVM و لیفان تثبیت کردند. تا آن زمان شاید کمتر کسی متوجه حرکت خزنده چینی‌ها در صنعت خودرو بود و گمان نمی‌رفت صنعت خودرو ایران با نزدیک به نیم قرن سابقه، پس از عقب افتادن از ژاپن، کره و مالزی از چین تازه وارد نیز جا بماند. حال سوال اینجاست که چه شرایطی برای صنعت خودرو کشور به وجود آمد که هم اکنون خودروهای چینی در انتخاب مردم چنین جایگاهی پیدا کرده است. سوال را با یکی از کارشناسان خودرویی در میان گذاشتیم.

فربد زاوه، کارشناس صنعت خودرو رونق بازار خودروهای چینی را بیشتر ناشی از شرایط دوره تحریم‌ها می‌داند و اما توسعه بازار خودروهای چینی را مدیون اجماع سیاسیون در واردات از چین قلمداد می‌کند. زاوه دراین‌باره معتقد است:« شاید بتوان گفت اجماع سیاسی بر سر ورود خودروهای چینی یکی از عوامل مهم در موفقیت خودروسازان این کشور به ایران بوده اما حساسیت همین سیاسیون سبب شده تا اروپایی‌ها و بزرگان صنعت خودرو دنیا نتوانند در این میان موفق شوند.»

مشروح این گفت‌گو به شرح ذیل است؛

چرا بیشترین سهم بازار خودرو ایران به چینی‌ها اختصاص یافته است؟

واردات خودروهای چینی به ایران از دوران تحریم آغاز شد. در واقع دولت برای کنترل بازار و تنوع محصول، ناگزیر بود از سه طریق که شامل حرکت به سوی خودروسازان گمنام، ادامه مشارکت با خودروسازانی که با آنها همکاری داشته و توسعه برند داخلی، بازار را در شرایط تحریم تنظیم کند. خودروسازانی که با ایران همکاری داشتند به دلیل تحریم، روابط خود را با ایران قطع کردند و در این شرایط، همکاری با آنها غیرممکن بود. بنابراین یا باید خودروسازان داخلی برندهای تولیدی خود را توسعه می‌دادند و یا باید به سراغ خودروسازان گمنامی می‌رفتند که در شرایط تحریم بتوانند با ایران همکاری کنند. سومین گزینه به دلیل اینکه راحت‌تر از مابقی راهکارها بود، انتخاب شد و آن گشوده شدن پای خودروسازان چینی به ایران بود.

با توجه به دوران پسابرجام و اینکه روابط ایران با بسیاری از کشورها و خودروسازان بین‌المللی بهتر شده است، چرا همچنان واردکنندگان ایرانی تمایل به واردات خودروهای چینی دارند؟

ایران به دلایل سیاسی موجود و تحریم‌هایی که هنوز از سوی دولت آمریکا وجود دارد، نمی‌تواند در زمینه واردات خودرو از این کشور اقداماتی انجام دهد اما امروز که تحریم‌ها کنار گذاشته شده است، می‌توانیم شرکت‌های اروپایی، کره‌ای و ژاپنی را برای همکاری و عقد قرارداد به کشور ترغیب کنیم. درحال‌حاضر خودروهای کره‌ای با نرخ تمام شده‌ وارد بازار می‌شوند که حتی با نمونه خارجی مشابه خود نیز رقابت نمی‌کنند، در این شرایط نه‌تنها در کاهش سهم بازار چینی‌ها تاثیری ندارد، بلکه اقبالی در بازار داخلی نیز پیدا نخواهند کرد. امروزه خودروسازان ایرانی به سوی همکاری مشترک(جوینت ونچر) با شرکت‌های بین‌المللی رفته‌اند به طوری‌که قراردادهایی با شرکت‌های خودروساز مطرح دنیا منعقد شده است و می‌توان گفت که در آینده بیشترین سهم بازار خودروی ایران متعلق به خودروهای داخلی و همچنین خودروهای مونتاژی اروپایی خواهد بود.

چرا خودروسازان داخلی برای گرفتن بازار خودرو از چینی‌ها، خودروهای خود را به روز نمی‌کنند؟

حمایت دولت از خودروسازان داخلی موضوعی است که همواره مطرح بوده و همچنان نیز ادامه دارد. خودروسازان داخلی علاقه‌ای به سرمایه‌گذاری در محصولات جدید ندارند، از طرفی مردم ناچارند با توجه به قدرت خرید و نبود گزینه بهتر، خودروهای تولید داخل یا چینی بروند. خودروسازان نیز در چنین شرایطی ترجیح می‌دهند خودروهایی را که 20 سال پیش تولید می‌کردند، دوباره تولید و عرضه کنند. در برخی موارد هم تغییرات جزئی در تولیدات خود ایجاد ‌می‌کنند و پس از آن مدعی شوند که در بازار تنوع خودروهای ایرانی مطلوب است. شاید اگر ایران به جای واردات خودرو‌های چینی، به فکر وارد کردن تکنولوژی تولید از فرانسه بود، امیدواری‌ها به صنعت خودرو و کیفیت آن اندکی بیشتر می‌شد.

چرا همچنان اصرار به واردات خودروهای چینی وبرخی قطعات بی کیفیت چینی می‌شود؟

ممنوعیت واردات کالا به ایران منطقی به نظر نمی‌رسد از طرفی برای ورود کالا به کشور استانداردهایی وضع شده است. در زمینه واردات خودرو نیز استانداردهایی وجود دارد که برخلاف تصور اینکه پاس کردن آنها آسان به نظر می‌رشد، بسیار سخت است و در این زمینه سختگیری‌هایی نیز می‌شود. خودروهای چینی هم از این قائده مستثنی نیستند و قطعا وقتی وارد بازار خودرویی کشور می‌شوند به این معناست که استانداردها و معیارهای ورود را توانسته‌اند پاس کنند.

واردات چنین خودروهایی ناشی از سیاست‌های نادرست واردات نیست؟

به هیچ وجه سیاست‌های واردات را تایید نمی‌کنم اما وقتی خودروساز چینی که استانداردهای به روز خودرو ایران را رعایت کرده است، نمی‌توانیم به او اجازه ورود ندهیم. اگر می‌خواهیم خودروهایی با کیفیت بالا و قیمت مناسب وارد کشور شود باید استانداردهای خودرو را مورد بازنگری قرار دهیم. البته سال گذشته سازمان استاندارد این کار را کرد و استانداردهای سختگیرانه‌تری نسبت به گذشته تدوین شد که برای ورود خودروها از اواخر امسال یا اوایل سال آینده در کشور اجرایی خواهد شد.

با وجود تنوع در بازار خودرو ایران، چرا همچنان مردم از خودروهای چینی استقبال می‌کنند؟

همین که مردم از خودروهای چینی استفاده می‌کنند و آمار خرید و فروش این مدل خودروها روز به روز در حال افزایش است، نشان می‌دهد که این خودروها از نظر کیفیت و قیمت مورد تایید مصرف‌کننده بوده است. شاید بتوان گفت اجماع سیاسی بر سر ورود خودروهای چینی یکی از عوامل مهم در موفقیت خودروسازان این کشور به ایران بوده اما حساسیت همین سیاسیون سبب شده تا اروپایی‌ها و بزرگان صنعت خودرو دنیا نتوانند در این میان موفق شوند. به همین دلیل است که چینی‌ها در بازار ایران انواع و اقسام خودروها را روانه بازار ایران کرده‌اند اما خودروسازان اروپایی نتوانسته‌اند کاری از پیش ببرند. در حال حاضر نزديك به 10 شركت فعال و نيمه فعال خودروساز چيني در ايران حضور دارند و محصولات توليدي آنها نيز شامل چندين مدل سواري، وانت و خودروي سنگين مي‌شود.

نام:
ایمیل:
* نظر:
دیگر رسانه ها
آرشیو